گزارش منظر فرهنگي روستاي تاريخي ميمند کرمان براي ثبت در فهرست ميراث جهاني يونسکو آبان‌ماه ‌سال‌جاري انجام مي‌گيرد. مدير پايگاه ميراث فرهنگي ميمند در گفتگو با ميراث آريا (chtn) از تلاش براي ثبت جهاني ميمند خبر داد و گفت : سازمان ميراث فرهنگي درصدد آماده سازي پرونده اين روستا به منظور ثبت در کميته جهاني است و 80 درصد از اطلاعات مورد نياز جمع‌آوري شده است. مهناز اشرفي گفت: روستاي تاريخي ميمند به عنوان يک منظر فرهنگي مطرح است که پهنه و اطلاعات وسيعي را شامل شده و 3 دوره زندگي را در خود جاي داده است.وي با بيان اين‌که مردم ميمند چهار ماه اول سال در دشت‌هاي پايين ميمند، چهار ماه دوم را در آبادي‌هاي اطراف و باغات و چهار ماه سوم را در خانه‌هاي دستکنده اين روستا ساکن هستند، ‌گفت : اين روستا تعامل انسان و طبيعت را به شکل منحصر به فردي به نمايش گذاشته است. به گفته اشرفي معماري موجود در روستاي تاريخي ميمند مانند معماري روستاي "کندوان" در ايران و اثر تاريخي "کاپادوکيه" در ترکيه دستکند است و هنوز در خانه‌هاي اين روستاي صخره‌اي روح حيات و زندگي جريان دارد. مدير پايگاه ميراث فرهنگي ميمند با اشاره به اين‌که درخانه‌هاي صخره‌اي ميمند تبادل حرارتي آسايش دائمي مردم را سبب شده است ، گفت : اين خانه ها در تابستان خنک و در زمستان کاملا گرم مي‌شوند. اشرفي افزود : مردم ميمند با کمترين تخريب و صرف حداقل انر‍ژي بيشترين بهره را از طبيعت برده و آداب و سنن آن‌ها نيز هنوز پويا و فعال است. اشرفي گفت: در حال حاضر اراده جدي جهاد کشاورزي ، اداره برق ، ‌مسکن و تمام مسئولان استاني متوجه ثبت جهاني ميمند است و پس از تهيه پرونده ثبت جهاني اين اثر ارزشمند اقدامات اضطراري براي مناسب سازي آن صورت مي‌پذيرد.

در پی تعامل سازنده موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان با مدیریت سایت گردشگری و میراث فرهنگی روستای میمند، ما نیز به قصد آشنایی با روستای تاریخی میمند و ثبت دوران کودکی به آن سرزمین سفر کردیم. با کودکان و زنان و مردان آن به گفت وگو نشستیم تا از زندگی کودکان در روستای میمند بدانیم. ۳۷۴ واحد کنده شده (دستکندی) در ميمند که به دوره ی زمين‌شناسي ۲ تا ۳ هزار سال پیش مي رسد، هم‌اکنون سکونتگاه  نزدیک به ۱۴۰ نفر است که یا همواره آنجا می زیسته اند  و هیچ‌گاه از سرزمین مادری خود کوچ نکرده اند  یا به تازگی بازگشته اند و قصد زیست در سکونتگاه های نیاکان شان دارند. یا تنها در تابستان می‌ماند و پس از پایان تابستان می‌روند. این روستای زیبا در ۳۸ کيلومتري شهرستان شهربابک و در نزديکي محور يزد سيرجان بندرعباس، در  مسيری کوهستانی با آسمانی لاجوردی و انبوه جنگلهای بنه يا پسته وحشی قرار گرفته است. سرزميني که پوشش آن از گدازه‌های آتشفشاني که از سنگ نرم‌تر و از خاک محکم‌تر است تشکیل شده است. معماری شگفت این روستا زبانزد خاص و عام است و بیشترین توجه را به خود جلب کرده است تا جایی که کارشناسان میراث فرهنگی و گردشگری در صدد ثبت جهانی آن به عنوان یک روستای تاریخی هستند. آنچه از این رهگذر فراهم می‌آید بی‌شک در احیای آداب و رسوم و فرهنگ این سرزمین نیز می‌تواند نقش داشته باشد. میراثی که با مردم منطقه زنده است. مردمانی که همانند زیستگاه شان نمی‌تواند هزاران سال باقی بمانند و میراث معنوی سرزمین شان را بازگو کنند. باید کس یا کسانی بیایند و جست وجو کنند و مستنداتی نوشتاری و تصویری از داشته های آنها تهیه کنند. جالب است بدانید، در حال حاضر تنها ۸ پسربچه در میمند هستند که ۴ کودک ساکن دائمی روستا هستند و آموزگاری از شهر بابک بر آموزش آنها نظارت دارد و ۴ کودک دیگر تنها تابستان ها به روستا می‌آیند و در دیگر فصل ها ساکن شهر بابک هستند و  در آنجا به مدرسه می‌روند. این کودکان نیز بیشتر در کارهای دامداری به والدین خود کمک می‌کنند. در فرصت اندکی که داشتیم توانستیم با  سلما فتحی۶۰ ساله، صغرا هاشمیان ۷۴ ساله و فاطمه ابراهیمی ۵۲ ساله گفت وگو کنیم. با ننه  سلما بیشترین گفت وگو را داشتیم و از او درباره ی پوشاک کودکان، تولد نوزادان، درمان کودکان و مراقبت از آن‌ها در برابر بیماری‌ها، تغذیه کودکان، شستشو و مراقبت از کودکان، بازیچه‌های کودکان، ننوی کودکان، … پرسیدیم. اطلاعات گردآوری شده بیانگر بخشی از غنای فرهنگی این منطقه و جایگاه کودک در آن است. این اطلاعات که برخی از آنها در حد سر نخ های اولیه هستند، پژوهشگران مؤسسه را در تکمیل اطلاعات در حوزه مطالعات کودکی در ایران یاری خواهد داد. گردآوری و بازسازی برخی بازیچه‌های کودکان و ثبت تصویری مراحل ساخت آنها توسط زنان و مردان روستا و نمایش آن در موزه ی مجازی فرهنگ و ادبیات کودکان ایران که در آینده ی نزدیک توسط مؤسسه راه اندازی خواهد شد، همگان را در شناخت بیشتر از ایران و دوره ی کودکی در ایران یاری خواهد داد. با صحبتی که با  دکتر مهناز اشرفی مدیر فرهیخته سایت میراث فرهنگی روستای میمند داشتیم، قرار شد در کنار موزه ی فعلی روستای میمند که دارای مجموعه‌ای ارزشمند از اشیاء زندگی مردم آن است. موزه ای جداگانه و ویژه ی کودکان میمند تشکیل گردد تا بازدید کنندگان از این روستا افزون بر آشنایی با زندگی مردان و زنان میمند با زندگی کودکان روستا نیز آشنا شوند.

برگرفته از: پایگاه موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان

به همت هیئت ورزشهای همگانی استان همایش ورزشی گردشگری در روستای تاریخی میمند برگزار شد. به گزارش واحد مرکزی خبر کرمان دراین همایش پس از اجرای برنامه های متنوع هنری مسابقه طناب کشی برگزار شد.

وزیر مسکن و شهرسازی با اشاره به معماری خاص روستای صخره ای میمند گفت: این روستا نشان دهنده اوج تمدن ایرانی است. به گزارش خبرنگار مهر در کرمان، علی نیکزاد شامگاه سه شنبه در بازدید از روستای صخره ای و تاریخی میمند در شهرستان شهربابک اظهار داشت: روستای میمند یکی از مظاهر تمدن غنی ایران است و به همین دلیل نیز برای ثبت جهانی مورد توجه یونسکو قرار گرفته است. وی با اشاره به حمایت دولت از آثار تاریخی گفت: سیاست دولت بر حمایت از مناطق تاریخی همچون میمند است و باید بگونه ای برنامه ریزی کنیم که دنیا را بیشتر با این آثار تاریخی آشنا کنیم. نیکزاد همچنین از اقدامات صورت گرفته در روستای تاریخی میمند تقدیر کرد و گفت: حمایت لازم از اقدامات صورت گرفته در این روستا انجام می شود.

374 واحد کنده شده صخره‌اي در ميمند وجود دارد که تعدادي از اين واحدها مورد احياء قرار گرفته و تبديل به واحدهاي اقامتي شده است. به گزارش ميراث آريا(CHTN)، مهناز اشرفي مدير پروژه روستاي ميمند در جلسه کارگروه ميراث فرهنگي استان کرمان گفت: روستاي صخره ‌اي ميمند داراي ظرفيت‌ها و استعداد‌هاي زيادي در خصوص نوع معماري بکار رفته در آن است که مي‌تواند مانند روستاي کندوان در دنيا برگزيده شود. وي با اشاره به اينکه روستاي ميمند با توجه به شرايط خاصي که دارد مي‌تواند در جهان عرض اندام کند، افزود: ما در يک فرصت يکساله و با فعاليت‌هاي مجدانه‌اي که اداره کل ميراث فرهنگي استان و فرمانداري شهرستان شهربابک دارد اميدواريم کارشناسان يونسکو طي سفري که به اين منطقه دارند اين اتفاق را رقم بزنند. اشرفي تصريح کرد: با تعاملاتي که بين مسئولان شهرستان شهربابک و اداره کل ميراث فرهنگي استان کرمان در حال شکل گرفتن است نويد خوبي براي انجام فعاليت هاي مورد نظر ما در اين روستا است. وي افزود: پروژه ميمند از سال 80 شروع به کار کرده و اگرچه با مشکلات زيادي مواجه بود و انتظارات زيادي از اين پروژه مي‌رفت اما توانستيم تا جايي که ممکن است پيش برويم و اميدواريم بار ديگر با تعامل و همکاري بتوانيم در پيشبرد روند کار گام برداريم. اشرفي تصريح کرد: ميمند به علت بافت روستايي ـ تاريخي پيچيده اي که دارد اين زيستگاه را منطبق با منشورهاي بين المللي و موازين گردشگري پايدار کرده و مستلزم برنامه ريزي جدي مي‌باشد که گردشگري پايدار يکي از نقاط هدف در اين شهرستان است. وي خاطرنشان کرد: در تلاش هستيم با تجربه اي که داريم کار را به صورت پايدار و ماندگار انجام دهيم. اشرفي ادامه داد: بايد به صورت عميق، پايدار و علمي عمل کنيم و ساختار اجتماعي و اقتصادي اين روستا را در نظر بگيريم به طوريکه با ساخت تاسيسات گردشگري ساختار موجود اين روستاها را برهم نريزيم. وي با بيان اينکه تمامي ارزش‌هاي اين منطقه را احياء و ارتقاء مي دهيم، خاطرنشان کرد: يکي از ويژگي سايت‌هاي ميراثي اين است که بايد مداخلات با محيط همگون باشد، به طور مثال حمام عمومي موجود در اين روستا را از نظر پلان داخلي و نماي بيروني احيا کرده‌ايم. اشرفي با اشاره به اينکه بايد آسفالت روستا سنگ‌چين شود،گفت: برخي موارد مورد نياز مانند مخابرات و ساختمان پست بايد با محيط همگون‌سازي و تيرهاي چراغ برق حذف شوند. مدير پايگاه روستاي صخره‌اي ميمند بيان داشت: از ديگر اقداماتي که در اين روستا انجام گرفته مي توان به سيستم فاضلاب اشاره کرد که به سبک بي‌هوازي اجرا و تبديل به پساب قابل استفاده براي کشاورزي شده است. وي با بيان اين مطلب که 374 واحد کنده شده صخره اي در ميمند وجود دارد که تعدادي از اين واحدها مورد احياء قرار گرفته و تبديل به واحدهاي اقامتي شده است تاکيد کرد: براي توزيع گردشگران و جلوگيري از فرسايش اين اثر دستکند در جهت ايجاد پارکينگ برآمديم که اميدوارم تا با تخصيص اعتبار دوباره پارکينگي ديگر را ايجاد کنيم. وي گفت: اين منطقه سرزميني از گدازه‌هاي آتشفشاني مي باشد که از سنگ نرم‌تر و از خاک محکم‌تر است و به دوره زمين‌شناسي 2 تا 3 هزار سال قبل مي رسد. اشرفي تصريح کرد: ويژگي خاص اين روستا کوچ سه مرحله‌اي آن است که نشانده تعامل موفق اين منطقه با طبيعت مي باشد. وي افزود: به دنبال پايدارسازي زيرساختها و ارتقاء ارزشها، آداب و سنت‌هاي ساکنان روستاي هستيم. مدير پايگاه روستاي ميمند گفت: با توجه به ظرفيت ها و پتانسيل هايي که در اين منطقه وجود دارد به دنبال ايجاد موزه جانورشناسي و راه‌اندازي باغ گياهان هستيم و طرح‌هاي اضطراري و کوتاه مدت را نيزدر دستور کار داريم. وي تصريح کرد: نشانه‌گذاري حريم اين منطقه که داراي 25 کيلومتر حصار طبيعي کوه مي باشد از فعاليت هايي مهمي است که بايد انجام گيرد. اشرفي بيان داشت: طبق اعلام کارشناسان بايد آغل‌هاي دامپروري اطراف روستا ساماندهي شود و همچنين 25 کيلومتر حصارکشي از مصالح طبيعي روستا بايد در دستور کار قرار گيرد. وي خاطرنشان کرد: در راستاي معرفي روستاي صخره‌اي ميمند همايش بين‌المللي معماري دست‌کند و همچنين مسابقه طراحي مبلمان داخلي روستا و تابلوهاي راهنما از مواردي هستند که اميدوارم در هفته ميراث فرهنگي ( ارديبهشت ماه سال آينده) برگزار شوند.

مرحله دوم تهيه گزارش ثبت جهاني منظر فرهنگي روستاي تاريخي ميمند استان کرمان براي ثبت در فهرست ميراث جهاني يونسکو در حال انجام است. عضو هيئت علمي پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي در گفتگو با ميراث آريا(chtn)با بيان اين مطلب افزود: برخلاف ديدگاه عموم، روستاي ميمند فقط به واسطه معماري دستکند شايسته ثبت جهاني نيست، بلکه نکته برجسته ميمند وجود يک چرخه چهار دوره اي در کوچ ساکنان است. کيارش اقتصادي اضافه کرد: درصورت تفسير اين چرخه چهار دوره با ساختار يک پديده زنده چون درخت يا ماهيت چهارعنصر متوجه يک نظم بسيار شگفت انگيز در اين چهارمرحله کوچ مي شويم. به گفته وي؛ مواردي مانند ارتفاع از سطح دريا، شکل بستر، شکل و ارتفاع معماري، خوراک، پوشاک، تراکم و پراکنش جمعيت و ساختار اقتصادي اجتماعي و بنيه مالي مردم، چهار بار در سال به طور منظم در زندگي کوچ‌نشينان روستاي ميمند گردش و تغيير ايجاد مي کنند. وي با بيان اينکه مردم ميمند در فصل بهار سبک ترين خانه ها را دارند و درون يک کپر يا چادر پلاس زندگي مي کنند ، افزود: زندگي اجتماعي آنها به صورت پراکنده و از نظر مالکيت علاوه بر دامداري از درختان و گياهان مشاء استفاده مي کنند. وي با اشاره به کوچ ساکنان ميمند به ارتفاعات و به وجود آمدن بلندترين شکل معماري در فصل تابستان بيان داشت: خوراک شان از بلندترين منابع يعني درختان تأمين شده و از بيشترين پراکنش و توان مالي در اين فصل برخوردارند. به گفته اين مشاور پرونده ثبت جهاني روستاي تاريخي ميمند؛ در فصل پاييز کوچ نشينان با زندگي در خانه هاي ميمند در دل زمين بيشترين تراکم و وحدت را يافته و به استحکام زندگي اجتماعي و مدنيت خود مي پردازند . وي گفت: وسعت روستاي تاريخي ميمند نزديک به 20کيلومتر در 20 کيلومتر است و اين درحالي است که ميمند دستکند تنها نزديک به 50هکتار از اين وسعت را در برمي گيرد.

از مهمترين اقدامات پايگاه ميراث روستاي ميمند مي‌توان به ترغيب مردم به جابه‌جايي از خانه‌هاي دست‌ساز بنايي به خانه‌هاي دستکند اشاره کرد. مدير پايگاه ميراث روستايي ميمند در گفتگو با ميراث آريا(chtn)ضمن بيان اين مطلب افزود: تاثير عملکرد پايگاه را مي‌توان در حفظ و افزايش نزديک به 50درصد جمعيت ميمند با بازگشت تعدادي از روستائيان مهاجر، به ويژه جوانان دانست. کيارش اقتصادي با اشاره به بهره‌گيري گسترده و ابتکاري از شيوه‌هاي بومي در مرمت، ساخت، بهسازي، معماري داخلي و صنايع دستي بيان داشت: در کنار اين فضاي اصيل و تاريخي و بدوي کم نظير به روز کردن کاربري با حداکثر بهره‌گيري از مصالح و روش هاي بومي نيز انجام شد. وي اضافه کرد:همچنين از تکنولوژي در مواردي مانند حفظ محيط زيست، تجهيز و استحکام بخشي با در نظر گرفتن همخواني بصري استفاده شد. وي مطالعه و احياي صنايع دستي بومي، به روز رساني آنها و غني‌سازي ارائه کالا و بازاريابي در سطوح گوناگون منطقه‌اي ، کشوري و جهاني را از ديگر اقدامات پايگاه برشمرد و اظهارداشت: همچنين اسناد روش‌هاي حفاظت، مرمت، احيا و مديريت به عنوان مرجع تدوين شد. اقتصادي در پايان پادآور شد:در مجموع، تغيير جايگاه نسبتا ناشناخته و رو به اضمحلال به محيطي پويا و پرونق‌تر و احراز موقعيت‌هاي چون برنده شدن جايزه چشم‌اندازهاي فرهنگي "ملينامرکوري" سال 2005 به عنوان نشانه‌اي خوش يمن را مي‌توان از عمده فعاليت‌هاي پايگاه ميراث روستايي ميمند عنوان کرد.

ساخـته‌هاي جديد روستاي تاريخي ميمند مانند پل و حمام و آبريزگاه کنار آن،‌ آبريزگاه مسجد و مدرسه روستا به شيوه بومي احيا و همخوان‌سازي شدند. مدير پايگاه روستاي تاريخي ميمند در گفتگو با ميراث آريا(chtn)ضمن بيان اين مطلب افزود: پايگاه روستاي تاريخي ميمند در زمينه معرفي و آموزش، به آموزش نيروهاي بومي و غير بومي در سطوح کارشناسي و کارداني، ‌استادکاري و کارگري،‌ پذيرش کارآموزان داخلي و خارجي پرداخته است. کيارش اقتصادي با اشاره به برگزاري نمايشگاه‌ها، سمينارها و کارگاه‌هاي گفت: همچنين تهيه فيلم و نماهنگ، ‌ايجاد مرکز اسناد و مدارک علمي و فني پويا و به روز، تهيه گزارشات فني و اجرايي و پژوهشي درپايگاه انجام شده است. وي برقرارسازي مقر پايگاه و تجهيز آن به امکانات اقامتي، پژوهشي و اجرايي و نيروي انساني آزموده را از ديگر اقدامات پايگاه عنوان کرد و گقت: آبريزگاه و حمام پايگاه،‌ ‌کپر و سکوهاي نشيمن و ‌پارکينگ به شيوه بومي احداث شدند. به گفته اين مقام مسئول در پايگاه روستاي تاريخي ميمند؛در زمينه محوطه‌سازي نيز اقداماتي مانند توسعه فضاي سبز بومي، کپرهاي سايه گستر و جايگاه‌‌هاي کمپينگ و اقامت‌ نيم روزه در فضاي باز و نيمه باز،‌ سکوهاي نشيمن،سطل‌هاي زباله و نورپردازي،‌پارکينگ و ... انجام شد.

پرونده‌هاي ثبتي و حريم روستاي تاريخي ميمند، تدوين منشور مرمت و طرح‌هاي جامع آن در راستاي توسعه پايدار تهيه شد. مدير پايگاه روستاي تاريخي ميمند در گفتگو با ميراث آريا(chtn)ضمن بيان اين مطلب افزود:هم اکنون در زمينه حفاظت، پرونده‌هاي ثبتي روستا و حريم آن، تعيين ضوابط، نظارت و نگهباني، تدوين منشور مرمت و طرح‌هاي جامع در زمينه ساماندهي،‌حفاظت،‌ گردشگري و ... در راستاي توسعه پايدار تهيه شده است. کيارش اقتصادي در ادامه خاطر نشان کرد: از جمله عمليات مرمت مي‌توان از مرمت خانه‌ها و فضاهاي احياء شده، سقف‌ها، ‌راه‌آب‌ها و آبريزگاه‌هاي بومي، آسياب، درها و درگاه‌ها و ‌سنگ‌چين‌ها نام برد. وي اضافه کرد: همچنين اقداماتي براي احياي فضاي بومي خانه‌ها و مهمان‌پذيرهاي شخصي،‌ پايگاه (اقامتگاه، دفتر)، مهمانسرا،‌ فروشگاه صنايع دستي، موزه مردم‌شناسي، نمايشگاه و مرکز اسناد، رستوران،‌ کارگاه و نمايشگاه‌ هنرهاي سنتي انجام شد. وي از جمله عمليات پژوهشي انجام شده در پايگاه به پژوهش در مورد فرهنگ جامع ميمند، نقشه‌برداري‌ها، شناسايي آثار طبيعي و مصنوع منطقه، گزارش جامع معماري(فارسي و انگليسي)، آسياب‌ها، مردم‌شناسي و زبان و گويش(پژوهشکده زبان و گويش)، جامعه‌شناسي و جمعيت، ‌ادبيات عامه،‌ پزشکي سنتي، خوارک، گياهان دارويي،‌ نمونه‌هاي ديگر معماري دست‌کند در ايران و جهان اشاره کرد. اقتصادي در پايان حضور مداوم کارشناسان در روستا به منظور لمس شيوه زندگي بومي و ارتباط با مردم و مسئولين، نگاه همه جانبه و چند رشته‌اي در مقياس ملي و بين‌المللي به ابعاد گوناگون اجرايي،‌ مديريتي، پژوهشي، حفاظتي و .... در روستا و پرورش نيروهاي کارآزموده متخصص در محيط پويا، ملموس، و چندرشته‌اي و ايجاد مرکز اسناد و مدارک علمي و فني پويا و به روز را به عنوان اهداف پايگاه عنوان کرد.

در سال جاری بازبيني گزارش ثبت جهاني روستاي ميمند و تداوم رسيدگي به مدرسه و تلاش براي افزايش دانش آموزان و اهالي جوان روستا پيش‌بيني شده است. مدير پايگاه روستاي تاريخي ميمند در گفتگو با ميراث آريا(chtn)با بيان اين مطلب افزود: آخرين فعاليت شاخص پايگاه در سال جاري، تهيه گزارش ثبت جهاني ميمند بوده است. کيارش اقتصادي زنده بودن زندگي اصيل در روستا و ابعاد گوناگون نظام زندگي ميمند را از جمله معيارهاي ارائه شده در گزارش ثبت جهاني اين روستا عنوان کرد. وي از جمله ابعاد گوناگون نظام زندگي روستاي ميمند به ابعادي چون کوچ، معماري، خوراک و معيشت و رفتار و ترکيب اجتماعي اشاره کرد و گفت: همگي در هماهنگي زماني و مکاني در تعامل با طبيعت، از نظم پنهاني پيروي مي‌کنند که با حکمت آخشيگان (چهارعنصري)، قابل تفسير است. وي اضافه کرد: اگرچه اين نظام زندگي ممکن است در ديگر نقاط نيز قابل تشخيص باشد اما ميمند، نمونه‌اي از بکرترين و کامل‌ترين آن‌هاست است که بخش مهمي از ويژگي‌هاي خود را از ديرباز تا امروز حفظ کرده است. اقتصادي از اقدامات در دستور کار براي سال 89، بازبيني گزارش ثبت جهاني، تداوم رسيدگي به مدرسه و تلاش براي افزايش دانش آموزان و اهالي جوان روستا را برشمرد و بيان داشت: همچنين در سال آينده تداوم ارتباط ميمند با خوشه سار بومي در سطح کشور که يک همکاري ملي براي رشد و توسعه بومي است پيش‌بيني شده است. وي در پايان خواستار سفر علاقمندان نوروزي به اين روستا شد تا باتوجه به نگاه اکوموزه‌اي به ميمند، از امکانات اقامت، بررسي پژوهش‌ها و لمس زندگي بومي بهره‌مند شوند

بازديدکنندگان نوروزي روستاي ميمند مي‌توانند با ابعاد گوناگون زندگي بومي چون دوشيدن شير، نمدمالي، پخت نان، سفتو بافي و .... آشنا شوند و آن را تجربه کنند. مدير پايگاه روستاي تاريخي ميمند در گفتگو با ميراث آريا(chtn)با بيان اين مطلب افزود: حفاظت، مرمت و احياي روستاي ميمند در ابعاد گوناگون طي ساليان فعاليت پايگاه انجام شده است. کيارش اقتصادي در ادامه خاطرنشان کرد: در حال حاضر با آماده شدن فضاها و خانه‌هاي روستا، اهالي تمايل به زندگي در روستا پيدا کرده‌اند، به طوري‌که در سال 1388، پنج خانوار به جمعيت روستا افزوده شده است. وي از جمله عمليات پژوهشي انجام شده از آغاز فعاليت پايگاه، به پژوهش‌هاي بسياري در زمينه‌هاي معماري، باستان‌شناسي، مردم‌شناسي(فرهنگ جامع ميمند)، گياه‌شناسي و قوم گياه‌شناسي، تغذيه و سلامت، صنايع‌دستي، جانورشناسي و .... اشاره کرد و گفت: اين پژوهش‌ها همچنان در دست اجرا است. وي از ديگر اقدامات پايگاه، باز زنده‌سازي صنايع‌دستي (نمدمالي، سفتوبافي، سنگ تراشي، پارچه بافي و ... ) و انتقال آن به نسل‌هاي جديد را عنوان کرد و افزود: اين باز زنده سازي ايجاد چرخه اقتصادي بر اساس صنايع‌دستي و گردشگري و ايجاد سامانه‌هاي گردشگري (رستوران و مهمانسرا) را به دنبال داشته است. وي با اشاره به نگاه اکو موزه به ميمند بيان داشت: بازديدکنندگان مي‌توانند با ابعاد گوناگون زندگي بومي چون دوشيدن شير، نمدمالي، پخت نان، سفتوبافي و .... آشنا شوند و آن را تجربه کنند. وي هماهنگي کامل بين اهالي، پايگاه، دهياري و شورا (همياري درون روستا) را نقطه مثبت ارزيابي کرد و اظهار داشت: پس از سه سال تعطيلي، مدرسه روستا در مهرماه به کمک اهالي روستا، آموزش و پرورش و تعدادي از خيرين ميراث دوست کشور راه اندازي مجدد شد

سرانگشتان فرهادگونه زنان و مردان ميمند بر دل سترگ رشته کوه هاي مرکزي ايران آنچنان نقشي از عشق رقم زده که هر بيننده اي را مبهوت و دل آدمي را به سوي گذشته اي سرشار از سختي، ناامني و البته شور زندگي سوق مي دهد. در 38 کيلومتري شهرستان شهربابک و در نزديکي محور يزد سيرجان بندرعباس، مسيري کوهستاني با آسماني لاجوردي و انبوه جنگلهاي بنه يا پسته وحشي، بادام کوهي، بوته هاي خودرو جاز، اسکنبيل، کلوره، چمز، تله و قمس، خارشتر، مخلسه، اسفند، ريواس، کنگر و نخود وحشي، چشم و گوش هر بيننده اي را ميهمان طبيعتي بکر و سکوتي تامل برانگيز مي کند. رودخانه هاي فصلي همچون "مورنگ"، "لاخيس" و "لاي حزين" با بستري سنگ لاخ، گردشگران را به تازه کردن نفسي در خنکاي سايه سار درختان انار، انگور، گردو، سيب، زردآلو، انجير، توت سياه و سفيد، آلوسياه، هلو، گلابي، به و درختاني همچون نارون، بيدمشک، سپيدار، سنجد و صنوبر دعوت مي کند. مسير جاده را که به پيش مي روي دورنماي روستاي صخره اي ميمند، تصور اينکه مردمان دو هزار و 500 سال قبل يا به تعبير گروه کارشناسان آمريکايي 12 هزار سال گذشته بدون ابزار و امکانات پيشرفته توانسته باشند چنين اعجازي را در قلب کوه رقم بزنند، دشوار مي نمايد. به دهکده صخره اي ميمند مي رسيم، همانطور که مسيرسربالايي ورودي را نفس زنان به پيش مي رويم منظرگاه باشکوه خانه ها، بيش از پيش خودنمايي مي کند و آدمي را به شگفتي وامي دارد، چيدمان 400 خانه معروف به کيچه در دو تا پنج طبقه برروي يکديگر يادآور زندگي اجتماعي امروز و آپارتمان نشيني است که دو هزار و 500 اتاق را در روستاي دستکنده ميمند به وجود آورده است. با خنکاي هوا، بوي گياهان کوهي و داروهايي همچون آويشن سياه، کاکويي، مريم گلي، بومادران، آلاله، زيره، ترنجبين، اطوخودوش، ليسو، ريواس، آويشن، سرشو، مخلسه، اکليل الملک، زوفا، ختمي، انقوزه، بارهنگ، خارخسک، رازيانه، پونه، پرسياوشان، شيرين بيان، خاکشير و شاتره به قول سحراب مي توان "ريه را از ابديت پر و خالي" بکنيم. به خانه ها يا کيچه ها که مي رسيم، حسي آشنا آدمي را به درون کيچه فرامي خواند، لازمه ورود به کيچه ها گذشتن از دالان روبازي است که به زيبايي در دل کوه حفر شده است، براي ورود به کيچه درهاي کوتاه سر آدمي را به نشانه تعظيم به خالق اشرف مخلوقات که اينچنين تواني را به بنده اش ارزاني داشته به زير فرو مي برد. تا چشمانمان به تاريکي کيچه ها عادت کند، به اين مي انديشيم که کدامين عشق چنين نقش ماندگاري را بر لوح دل سنگ رقم زده است، سوسويي که از روزنه درب کوتاه به درون کيچه مي تابد، سقف و ديوارهاي سياهي را به نمايش مي گذارد که بهترين و روشن ترين تابلوي زندگي را به نمايش مي گذارد، اجاقي که در زبان محلي ميمندي ها به "ديدون" معروف است در گوشه اي از اتاق حکايت از قلم هنرمندانه زنان ميمندي در زدن نقش زندگي بر سقف هاي اين کيچه ها دارد. کارشناسان معتقدند دود ايجاد شده از پخت و پز و سوختن هيزم به منظور گرم کردن کيچه ها موجب يزولاسيون کيچه ها شده و از تخريب آنها جلوگيري مي کند. با خالي شدن نسبي کيچه ها و اين خانه هاي صخره اي ، جلوگيري از تهديد تخريب بايد دغدغه همه فرهنگ دوستان باشد. اتاق هاي کيچه ها از نظر هندسي منظم نيستند، اتاقي سه در چهار به بلنداي يک متر و 90 سانتي متر تا دو متر و 10 سانتي متر در اکثر کيچه ها وجود دارد و بزرگترين کيچه از 90 متر مربع تجاوز نمي کند. مفروش شدن اتاق با کف پوش هاي نمد، مخشيف، گليم و قاليچه هايي که باز هم حکايت از سرانگشتان هنرمند زنان ميمندي دارد، تداعي کننده هنرمندي زنان ايرني در خانه داري، همسرداري و بچه داري است. در هنگام عبور از کيچه ها بوي خوش غذا مشام را نوازش مي دهد، هواي پاک کوهستان بر گرسنگيمان مي افزايد، اينجا روستاي صخرهاي و دستکنده ميمند با هزاران سال قدمت است که هنوز زندگي به شيوه قديم در آن جريان دارد، در اتاقي که با فرش هاي سنتي مفروش شده جاي مي گيريم و کيچه اي که رستوران غذاهاي سنتي نام دارد، ايستگاه نخستمان مي شود، ترديد بين انتخاب غذاهاي محلي همچون کال جوش، سيرآب بنه فله و غيره دوامي نمي پايد و دقايقي بعد تکيه بر بالش هاي لوله اي و سرکشيدن چاي داغي که هنوز بوي خوش هيزم مي دهد، نشان از سيرشدنمان است. مهمانوازي مردمان اين ديار به تبعيت از ديار کريمان زبانزد خاص و عام است، در زبان و گويش ميمندي ها هنوز کلمات پهلوي ساساني خودنمايي مي کند. از پله هايي خاکي به سمت پايين روانه مي شويم، حفر کيچه اي ديگر به نام حمام در دل کوه يکي ديگر از عجايب ميمند است، حمام ميمند بيانگر اهميت رعايت نظافت و بهداشت در روزگاران گذشته است، از دالان خاکي مي گذريم بعد از عبور از دري کوچک به فضاي رختکن مي رسيم که حوضيچه اي در وسط و سه سکودر اطراف آن قرار گرفته است، درب ديگر که روربرو قرار مي گيرد به صحن حمام هدايتمان مي کند، در پايين صحن خزانه اي در سنگ کنده شده و منفذي هلالي شکل آن را به صحن وصل مي کند. در وسط خزانه گودالي است که جاي قرار دادن ديگي براي گرم کردن آب بوده و در پايين پشت اين چاله دالاني است که درب آن به خارج از حمام باز مي شود. آتش خانه و محل برافروختن آتش در زير حمام قرار دارد. در طرف راست خزانه حوضي است که محل شستن و آب کشيدن پاها است. سنگ مرمر بزرگي که بر سوراخ سقف حمام به عنوان منبع تامين نور حمام قرار گرفته است يکي ديگر از عجايب ميمند است. مدرسه قديم روستا نيز در دل روستاي صخره اي ميمند حاکي از علاقه مردمان اين ديار به کسب علم و معرفت است، اين کيچه نيز با تفاوت عرض و عمق بيشتر با شيوه و طرح واحدهاي ديگر ساخته شده به گونه اي که هرچه از ابتداي کيچه به عمق آن نزديک مي شويم، ابعاد کلاس ها گسترده تر مي شود که به دليل افزايش ضخامت کوه است. طول فضاي مدرسه صخره اي 18 متر و عرض آن بين شش تا 15 متر متغير است، مدرسه ميمند داراي پنج فضاي کلاس و دفتر است، حياط بزرگ مدرسه نيز که به سنگ خشکه چين محصور شده است با تک درخت "تايي" در وسط خود را زينت داده است. از مدرسه به سوي مسجد ميمند مي رويم، اين مسجد مولود تغييرات چند واحد مسکوني است، که حدود 120 متر مربع وسعت را به خود اختصاص داده است. شکل ظاهري مسجد مدور و منظم است، بعد از عبور از راهرويي به پهناي يک و نيم متر به صحن مسجد مي رسيم، سقف مسجد برروي سه ستون سنگي به ارارتفاع دومتر بنا شده است. محراب مسجد ميمند نيز به طرز هنرمندانه اي در سنگ حک شده و ارتفاع آن حدود يک متر است. نقش تيشه ي حجاران ميمندي هنوز بر درو وديوار اين مسجد نمايان است، طاقچه ها، محراب، منبر سنگي، و طاقچه هايي براي قرار دادن کفش در بدنه ديوار قسمت ورودي است، گواه از تمدن مردمان ديار ميمند دارد. کف مسجد ميمند که فاقد سنگفرش و يا هر پوشش ساختماني است با قالي هاي دستباف ميمندي مفروش شده است، قدمت بناي مسجد ميمند با توجه به اسناد موجود به سال 1240 هجري قمري برمي گردد. در وسط روستاي صخره اي، کيچه اي داراي سه ايوانچه با طاق گهواره اي گردشگران را به درون فرا مي خواند، در انتهاي راهروهاي ورودي حسينيه ميمند قرار دارد، تجمع چند کيچه صخره اي، حسينيه ميمند را با عظمتي مثال زدني با 200 متر مربع مساحت و چهار ستون مستطيل شکل به نمايش گذارده است. موزه ميمند نيز از ديگر واحدها با تغيير کاربردي است که آثاري همچون "ترکه‌بافي"، "جاجيم"، "حصير"، "سفتوبافي"، "نمدمالي"ابزار "آهنگري"، "ريسندگي" و "بافندگي" به عنوان گوشه اي از هنرهاي زنان و مردان ميمندي براي رسيدن به زندگي سالم در آن توجه گردشگران را به خود جلب مي کند. وسايلي همچون ابزارهاي بافندگي "شانه قالي بافي"، "چرخو"، "استي"، "دارکاربافي"، "کمان حلاجي"، "مشته کمان"، ابزار کشاورزي "گرجين"(خرمن کوب)، "گاوآهن"، "کلوخ کوب"، "ابزار نجاري"، "رنده، مته"، "انواع قفلهاي قديمي"(کليدون)، کفش و لباسهاي محلي قديم و انواع ظروف غذا در موزه ميمند گواه بر اشتغال اين مردم به کشاورزي، دامپروري و در کل تهيه همه مصارف زندگي با بهره گيري از دست و توان خودشان است. به پايان سفر که نزديک مي شويم، دلمان را در کيچه هاي پر خاطره و سرشار از عشق ميمند جا مي گذاريم و سعيمان براين است که همچون مردان و زنان ميمند با تلاش و سخت کوشي نقش عشق را بردل و ذهمنان حک کنيم، درست همچو فرهاد!

با تعدادي از دوستان به سفر آمده‌ايم تا حال و هواي شهرهاي ايران را در دهه‌ي محرم از نزديک ببينيم. شبِ عاشورا به کرمان مي‌رسيم. صبح روز عاشورا، هتلي که در آن اقامت داريم، آبگوشت بزباش نذري مي‌دهد، ما نيز سهمي از نذر مي‌گيريم و راه مي‌افتيم. مقصد روستاي سنگي ميمند شهربابک است. وقتي مي‌رسيم، جمعيت زيادي حاضرند. معلوم مي‌شود هم کساني که اهل ميمند هستند اما در حال حاضر در جاي ديگري مثل کرمان و شهربابک زندگي مي‌کنند، اين روزها خود را به ميمند مي‌رسانند تا در مراسم عزاداري شرکت کنند و هم مردمي از جاهاي دور و نزديک براي ديدن، آمده‌اند.مراسم در ميدان ده برگزار مي‌شود. هر جاي مسطحي که ممکن بوده، فرش پهن کرده‌اند تا مردم بنشينند. روي يکي روحاني و ريش‌سفيدها نشسته‌اند. روي فرش ديگري زنان نشسته‌اند. بعضي از کوچه‌هاي سنگي بالا مي‌روند تا با عکس‌هايشان مراسم را ثبت کنند. در گوشه و کنار افرادي مشغول کار هستند؛ چون امروز ـ روز عاشورا ـ همه‌ي مردم با هم غذا مي‌خورند؛ به اين ترتيب که هرخانواده به اندازه‌اي که در توان دارد پول مي‌گذارد و غذا (نخودپلو شامل: سيب‌زميني، نخودسبز، گوشت و برنج) يک‌جا تهيه مي‌شود. در گوشه‌ي ديگري طشتي پر از دوغ هست که روي آن از پونه‌ سبز شده. جايي نيز چاي دم مي‌شود و مرتب بين مردم توزيع مي‌شود. اما مراسم اصلي که مردم ساير شهرها را نيز به ميمند مي‌کشاند «جوش» نام دارد. بدين ترتيب که مردان دست چپ را به کمر نفر بعد مي‌اندازند و در حالي که با ريتم سه پا به عقب و يا به جلو حرکت مي‌کنند، با دست راست سينه مي‌زنند.

هم‌اکنون عمليات حفظ و احياي محوطه و مجموعه خانه‌هاي روستاي دستکند ميمند اجرا شده است. معاون پايگاه ميراث فرهنگي ميمند در گفتگو با ميراث آريا(chtn) ضمن بيان اين مطلب افزود: هم‌اکنون عمليات مرمت و بازسازي سقف هاي سوراخ 1۵ خانه و ساخت سر سفره انجام شده است. حسين محمودي در ادامه خاطر نشان کرد: در حال حاضر پناه باد و تقل و ديوارچيني اطراف هفت خانه نيز ساخته شده است. وي با اشاره به اجراي عمليات مرمت 1۶درگاه اتاق از خانه‌هاي ميبد تصريح کرد: ساخت و تعمير 87 در و کليدون خانه به مدت چهار ماه از ديگر برنامه‌هاي اجرا شده در اين عمليات بوده است. وي با اشاره به نظافت 18 کيچه (واحد مسکوني) و اتاق و هشت محوطه اظهارداشت: همچنين عمليات مرمت دو آبريز و سرويس بهداشتي نيز به پايان رسيده است. به گفته اين مقام مسئول در پايگاه ميراث فرهنگي ميمند؛ همچنين پس از گذشت دو ماه تعداد 180ميخ بادامي و گل ميخ براي درهاي چوبي ساخته شده است. محمودي با اشاره به ايجاد پارک کودک به روش بومي و محلي به وسعت 300 مترمربع بيان داشت: عمليات مرمت ديواره و بدنه اطراف رودخانه و راسته اصلي با ملات بومي نيز انجام شده است. وي از ديگر اقدامات انجام شده در پايگاه ميراث فرهنگي ميمند به ساخت روشويي در داخل محوطه پارکينگ عمومي و نصب 1۵ تابلوي راهنما اشاره کرد.

به گزارش خبرگزاري فارس از كرمان، محمد ثابتي دبير كانون گردشگري دانشگاه شهيد باهنر كرمان در جمع خبرنگاران با اشاره به برنامه‌هاي اين كانون در هفتمين جشنواره فرهنگ و هنر دانشگاه اظهار داشت: دانشجويان پسر دانشگاه شهید باهنر کرمان در يک اردوي يک روزه از منطقه گردشگري ميمند شهربابک بازديد به عمل مي‌آورند. وي افزود: این اردو روز پنج‌شنبه دهم ارديبهشت ماه برگزار مي‌شود.

زندگي ايلياتي مردم ميمند باعث ايجاد معماري خاصي در منطقه نيمه بياباني دامنهْ  روستا شده است كه جواب گوي نيازهاي آنهادر بيابان مي باشد.كه در اينجا به بررسي نمونه هايي از آن ميپردازيم.

آغل

به مجموعهْ زيستگاه چادر نشينان اعم از محل زيستن دامها و صاحبان دام و ديگر متعلقات مربوطه، آغل ميگويند. آنچه كه در آغال ثابت است عبارت است از: آغل گوسفندان، خانه هاي ساخته شده از چوب وسنگ، كوزها و برخي طويله ها و آن چيزي كه پس از هر كوچ به اين مجموعه افزون مي گردد، چادرها و كپرها يا سايه بان هايي است كه مردم در جلو اطاق هاي خود براي ايجاد فضايي بزرگتر و آزاد تر برپا مي سازند.

 طرز ساخت آغل و خانه هاي ايلياتي

         ابتدا از روي زمين ديواري سنگي بدون ملات به ارتفاع ۱۰۰ ـ ۷۰ سانتي متر بنا مي كنند. سپس ته چوبها كه معمولا اين چوبها تنه و شاخهْ درختاني مثل سنجد، بادام ،بنه و بيد مي باشند را روي اين ديوار سنگي قرار مي دهند و از دو طرف ديوار به صورت چفت و بست، سرهاي اين چوبها را بهم متصل مي سازند. و يک شبكه چوبي شبيه داربست انگور بوجود مي آورند. روي اين چوبها را با بوته هاي جاز و چمزو مي پوشانند و روي اين بوته ها يک لايه گل مي ريزند. جنس خاک گل بيشتر رسي مي باشد. گل را با پشت بيل خوب ميكوبند تا سطح آن كاملاً صاف شده و آب باران را به راحتي از روي خود عبور دهد. اسكلت بندي اتاق ها همانند آغل مي باشد اما در داخل اتاقها در جايي كه لازم بدانند براي استحكام بيشتر ستونهاي چوبي قرار مي دهند. در سقف اين اتاق ها سوراخي به عنوان دودكش وجود دارد كه در زير آن دودكش يا در گوشه أي از اتاق اجاق و به اصطلاح محلي "ديدون" براي پخت و پز درست مي كنند. ارتفاع اينگونه اتاق ها از مركز اتاق به 2 الي ۵/2 متر مي رسد. طرز ساخت اتاق ها و آغل از نظر اسكلت بندي و شالوده بسيار شبيه يكديگر است. با اين تفاوت كه پلان خانه ها نزديک به دايره است و يک سر چوبهاي تشكيل دهندهْ سازهْ خانه روي  محيط اين دايره و سر ديگر آنها معمولاً در يک نقطه به هم ميرسد. به همين جهت شكل كلي خانه ها مخروطي به نظر ميرسد. چوبي كه براي ساخت آغل به كار مي رود توسط گله داران بطور جدا گانه فراهم مي گردد. يعني هر يک از گله داران كه بخواهند شريک آغل بشوند به سهم خويش مقداري از چوب آغل را فراهم مي آورند و در ساخت آغل هم كمک مي كنند. هر سال يک بار پشكل گوسفندان را به عنوان كود، كه مورد استفاده كشاورزان مي باشد، جمع آوری و مي فروشند و درآمد حاصل از پول كودهاي فروخته شده را به نسبت گوسفندان في مابين صاحبان آنها تقسيم مي گردد. ابعاد آغل بستگي به تعداد گوسفندان دارد و اين ابعاد به گونه ای است كه تمام گوسفندان را به راحتي در خود جاي مي دهد و ارتفاع آن به ۵/1 الي 2 متر مي رسد. براي ضدعفوني كردن اين گونه آغلها از سموم شيميايي هرگز استفاده نمي شود. بلكه هر گاه در اين آغلها يک نوع حشره اي به نام "ريشه" پيدا شود كه معمولاً هر سه يا چهار سال يک بار اتفاق مي افتد، آغل را خراب مي كنند و چوبهاي آن را در برابر آفتاب گرم تابستان قرار داده و بدين وسيله آغل را ضد عفوني مي كنند. بعد از اينكه چند روزي چوبها در مقابل آفتاب ماند دوباره همان چوبها را در ساخت آغل جديد كه در جاي اول يا جاي ديگر بنا مي شود بكار مي برند. اين كار در تابستان انجام مي گيرد. زيرا در اين فصل از سال از آغل ها هيچگونه استفاده أي نمي شود. جهت گيري فضاها در مجموعهْ آغل معمولاً به سمت شرق ميباشد. زيرا باد غالب در اين منطقه در فصل بهار از غرب به شرق است. سرعت اين باد نسبتاً زياد بوده و به همراه خود گرد و خاک زيادي دارد. بنابراين فضاها چه از نظر فرم و چه از نظر جهت گيري طوري ساخته شده اند كه باد مزاحم كمترين تاْثير را روي آنها داشته باشد. در جلوي خانه ها ي چوبي پوشيده با گلِ مخروطي شكل، با برافراشتن چوبهايي به شكل داربست و پوشاندن آنها با شاخ و برگ درختان و بوته هاي بياباني از جمله: اِسكَنبيل، جاز، تِرقو، چِمزو و... ، كپر يا سايه بان هايي ايجاد ميكنند كه عبور باد غالب بهاري از روي آنها محيطي خنک در زير آنها ايجاد ميكند. اين كپرها همچنين به عنوان فيلتر هايي كه مانع از ورود گردو خاک به داخل اتاقهاي مخروطي شكل ميشوند كاربرد دارند. برخي از ايلياتها به جاي كپر در جلوي خانه هاي خود چادري از جنس موي بز يا پشم گوسفند كه خود نيز آنرا بافته اند و اخيراً چادرهاي برزنتي كه از شهر خريداري ميكنند، بر افراشته ميكنند. تا ضمن اينكه مانعي براي ورود گرد و خاک به داخل اتاقها ايجاد كرده و از سايهْ دلپذير آن استفاده ميكنند. در مواقعي كه باران هم ميبارد نيز بتوانند از فضاي نيمه باز بيرون اتاقها استفاده كنند. شكل اين چادرها مانند سوله است كه بر روي پايه هايي چوبي قرار داده شده در وسط و كناره هاي آن استوار ميشوند و از اطراف به وسيلهْ ميخهاي فلزي بزرگ بنام "ميخ طويله"به زمين محكم مي گردند.  

آنچه را كه در اين بخش مي خوانيد شرحي است در چگونگي افعال دامداران روستاي ميمند. اين مطالب چكيده سخنان دامداران و چادر نشينان ميمندي مي باشد. از بيست و پنجم بهمن گوسفندان شروع به زائيدن مي كنند. زاد و ولد دامها تا حدود پانزدهم اسفند ماه به طول مي انجامد. به اين مدت سرِ زِه مي گويند. بعد از اين كه بزغاله ها و بره ها ( خِلِمه ها) بدنيا آمدند به مدت پانزده روز يعني تا زماني كه علف خوار شوند احتياج به مراقبت شبانه روزي دارند. به همين منظور فضائي براي زندگي آنها در نظر گرفته مي شود كه به آن كوُز ميگويند. طرز ساخت كوزها بدين تر تيب است كه ابتدا دو گودال به عمق 80 و به قطر 220 سانتي متر ( بر حسب تعداد بز غاله ها و بره ها  ابعاد فرق ميكند) در زمين حفر مي كنند. به گونه أي كه دو چاله بر هم مماس باشد سپس از نقطهْ تماس از كف چاله دربي به ابعاد ۵۰ × ۴۵ سانتي متر بعنوان راهي ارتباطي بين دو چاله باقي مي گذارند. چون محلي كه كوز ساخته مي شود معمولاً ريگزار است دور چاله ها را يک رديف سنگ مي چينند تا ريگ و خاک به داخل چالهْ كوز ريزش نكند. كوز را از سطح زمين (بالاي چاله ) با چوبهايي كه به صورت مخروطي يک سر آنها بر روي محيط دايره أيِ بالاي چالهْ كوز قرار گرفته و سر ديگر آنها در هم كلاف شده اند، مي پوشانند. روي چوبها را با بوته هاي خودروي بيابان از جمله جاز ، چِمزُو و تِرقوُ پوشانده و روي اين بوته ها را با گِل، اندود مي كنند تا در هنگام بارندگي آب به درون كوز نفوذ نكند و هنگام سرما درون كوز گرم باشد. در بالاي چاله ها روي سطح زمين در قسمت مخروطي شكل كوز دربي به ابعاد ۵۰ × ۴۵ سانتي متر باقي مي گذارند تا از اين راه بزغاله ها و بره ها و در موقع لزوم صاحب آنها نيز  بتواند داخل كوز گردد. بزغاله ها و بره ها مدت پانزده روز پس از تولد را شبانه روز در اين كوزها مي گذرانند. اما در روز براي مدت كوتاهي براي شير خوردن بيرون آورده مي شوند. براي اينكه زير دست و پاي خِلِمه ها كثيف نشود، كف كوز ها را با بوته هاي چمزو، فرش كرده  و هر هفته چمزو ها را عوض مي كنند. با اين كار ادرار كره ها و بره ها باعث كثيف شدن كوزها نمي شود. برخي از گوسفندان پس از زايش مانع از شير خوردن بره هايشان مي شوندكه در اصطلاح محلي به اين عمل" ناوَرداري" گويند.چون برخي از گوسفندان در هنگام چرا در شب يا روز زايمان مي كنند و براي عقب نماندن از گله مجبورند بلافاصله بعد از زايمان به راه خود ادامه دهند و فرصت اينكه كره يا بره خود را پاک كنند و به آنها شير بدهند را پيدا نمي كنند احتمالاً فرزند خويش را فراموش كرده و از شير دادن به آنها سر باز مي زنند كه اين ناورداري در مورد ميش ها شديدتر است تا بزها. براي اينكه گوسفندان ناوردار به بره يا كره خود شان عادت كنند و به آنها شير بدهند گله داران متوسل به ترفند هاي گوناگوني مي شوند. مثلاً بز ناوردار را به جائي مي بندند و كره اش را كنارش ميگذارند و پس از مدتي كه كره شير خورد مادرش به او عادت مي كند و از آن موقع به بعد خود بز به كره اش شير مي دهد. اما اين حيله در مورد ميش ها كارايي ندارد زيرا موقعي كه ميش ناوردار را ببندند با پريدن به اين طرف و آن طرف مانع از شير خوردن بره اش مي گردد بدين جهت چاله أي درست به ابعاد بدن ميش در زمين حفر مي كنند كه براي آن نام زندان را در نظر گرفته اند. اين زندان به گونه أي است كه امكان هرگونه حركت را از ميش ميگيرد. بره را كه كوچک است و براحتي مي تواند در زير دست و پاي ميش حركت كند ، درون زندان مي اندازند و تا زماني كه ميش به بره اش عادت نكرده است او را از زندان بيرون نمي آورند. اين كار را معمولاً در شب هنگام انجام مي دهند. يعني در آغاز شب ميش و بره اش را در زندان مي اندازند و براي مصونيت از سرما پارچه أي روي زندان قرار مي دهند. ميش و بره اش تا صبح در زندان مي مانندكه پس از اين مدت معمولاً ميش به بره اش عادت مي كند اين ترفند در مورد بزهايي كه خيلي ناوردارند هم كارايي دارد.بعد از مدت پانزده روز كه خلمه ها علف خوار شدند. فردي به نام "خلمه چران" آنها را روزانه به چرا مي برد. اين كار هر روز صبح از ساعت ۶ الي 11 و موعدي كه علف زيادتر باشد تا 12 ظهر به طول مي انجامد. و به محض برگشت ، خلمه ها را به مادرشان ملحق مي سازند. پس از اتمام عمل شير دادن ، تمام گله را دور هم جمع كرده  و بر حسب عادت كره هاو بره ها( خلمه ها) براحتي از مادرشان جدا مي شوند. و دوباره خلمه هارا خلمه چران و گوسفندان را چوپان به چرا مي برند .اين كار بمدت ۶0 الي 70 روز بعد از عيد ادامه دارد. بعد از اين مدت خلمه ها را براي هميشه از مادرشان جدا مي كنند. و چراي خلمه ها شبانه روزي مي گردد. از اين مدت به بعد ممكن است گوسفندان براي دو دفعه در روز دوشيده شوند.

آبادی‌ها، محل کوچ سوم در تابستان است. حدود ۳۵ پارچه آبادی (دهات) در میان دره‌های سرسبز، در کنار باغات و مزارع هریک از ۲ تا ۲۸ خانوار را در خود جای می‌دهند. از محصولات باغات می‌توان به گردو، بادام، سنجد، به، اَنار، کلکویی (زالزالک)، توت، هُرمو (گلابی)، انگور، شاتوت، هَلی‌سیا (آلوسیاه) و… اشاره کرد. برگ این درختان، به ویژه سنجد و گردو و گاه انگور و همچنین تایی(تاویق) و تلخه‌بید را، در پاییز برای مصرف دام باز می‌کنند. امروزه مزارع فعال نیز، به دلایلی، همچون کم آبی و حمله گرازها، بسیار کاهش یافته‌اند. اقامتگاه اهالی در اینجا، کَپَر و گُمبه است. راه گمبه از کپر است. دیواره آن سنگچین مدوری به ارتفاع حدود قد انسان است و پوشش مخروطی آن از تیر چوبی و سرشاخه و گاه خاک است. چنان‌که گمبه را به دلیل سختی بستر، نتوانند درون زمین پایین ببرند و یا قطر دایره آن زیاد باشد، از ستونی چوبی، به نام چِل‌مرد، که بارِ راس سقف مخروطی آن را تحمل می‌نماید بهره می‌برند. پوشش کامل‌تر گمبه، پناه بهتری برای روزهای بارانی و سرد اوایل پاییز پدید می‌آورد و نیز، جا‌یگاه مناسبی برای اسباب زندگی است. پرواربند یا کوزاردون یا کُت‌پرواری (کُت = سوراخ، حفره)، نیز کنار کپر است و آخور، ایندو را تا حدی، به شکل نیمه‌باز، از یکدیگر جدا می‌کند. پَزدان، پستو و یا پرواربندی است محفوظ‌تر، که در کنار گمبه ساخته می‌شود. مشکدان، همانند کپر کوچکی است که سازه و جریان هوا برای نگهداری مشک او ( مشک آب)، مشک اسپار (دوغ جوشانده یا مایه کشک بی آنکه در آفتاب خشکش کنند؛ که با ادویه می‌آمیزند و از خوراک‌های پایه میمندی‌هاست) و دوغدون ( مشک نگهداری دوغ و ماست) تأمین می‌کند. کَهنی سه معنا دارد، یکی فلاخن، که آن را می‌بافند، دیگری کپری کوچک و قابل جابه‌جایی که با سه تیرک چوبی که سرآنها دوفاق است و هرمی را شکل میدهند، ساخته می‌شود و نیز ساخت جایگاه ساده‌ای به‌روی درخت، با جای دادن چند تیرک چوبی افقی و تکه‌ای گلیم، برای استراحت و نگهبانی از محصولات یا پهن کردن و خشک کردن فرآورده‌ها.

گروه زمین شناسی پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور گزارشی از روستای صخره ای میمند  را به عنوان یکی از شگفت انگیزترین جاذبه های تاریخی و طبیعی جهان تهیه کرده است. به گزارش باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران "ایسکانیوز"، روستای چند هزار ساله میمند هفتمین منظر فرهنگی ـ طبیعی و تاریخی جهان است که جایزه مرکوری "جایزه ای که از سوی دولت یونان و با همکاری مجامع فرهنگی بین المللی مانند یونسکو و ایکوموس «شورای حفاظت از بناها و محوطه های تاریخی» به آثاری که دارای شرایط و ضوابط فرهنگی، طبیعی و تاریخی منحصربه فرد باشند اهدا می شود" را دریافت کرده است. این گزارش جزییاتی در مورد روستای میمند، معماری صخره ای، موقعیت جغرافیایی میمند همچون خانه های روستا، قدمت، پیشینه تاریخی، کشاورزی، دامداری و صنایع دستی، خصوصیات طبیعی روستا مانند آب ها و رودخانه ها، کوه ها، آب و هوا و پوشش گیاهی و جانوری منطقه، روستاهای اطراف میمند، زمین شناسی، آثار باستانی و تاریخی آن از جمله کنده نگاری های روستا، بناهای تاریخی آتشکده و... ارایه شده است.
روستای میمند که در 38 کیلومتری شهرستان شهربابک در استان کرمان قراردارد، در مهر ماه 138۵ به عنوان روستای نمونه ملی گردشگری معرفی شد و تنها روستای تاریخی جهان است که هنوز روابط سنتی زندگی در آن جریان دارد.

غار را در میمند اشکَفت می‌گویند. آنها نه به شکل دالان، بلکه فضاهای منفی گشاده‌ای درون صخره‌ها، و شاید الهام‌بخش بناهای دست‌کند منطقه‌اند. چرا که بناهای دست‌کند اولیه (مانند لاخورین) که آنها را سُم یا بوکن می‌نامند، نیز بدون جزییاتی نظیر کیچه، درگاه، ایوان و … بوده و همچون اشکفت‌ها، صرفا فرورفتگی درون دیواره قائم کمر هستند، که گاه جلو آنها را با دیواره سنگچین محفوظ می‌کرده‌اند.از اشکفت‌ها می‌توان اشکفت کُرُم (قدمگاه حضرت علی)، اشکفت نوکِن (دارای چشمه‌ای درون خود)، اشکفت لاخیس را نام برد؛ که عظیم‌ترین آن‌ها اشکفتِ لاشکورگوئیه است‌ با دهانه‌ای حدود ۱۰۰ متر و ارتفاع و عمق حدود ۵۰ متر. آثاری از نقوش رنگی و کنده‌نگاره، درون و بیرون آن به چشم می‌خورد و باور‌های مذهبی نیز نسبت به آن وجود دارد و چشمه‌های فصلی یا دائم زیبایی در اطراف آن جاری است. کُتِ‌پلنگ (محل زندگی پلنگ در گذشته)، کُت خیک (محل امنی برای قرار دادن اشیا)، کُت مسکه‌دان (جای خنک برای نگهداری مسکه که همان کَره است)، حفره‌های طبیعی هستند با دهانه‌های تنگ‌تر از اشکفت‌ها. چاه‌برف در شمال غربی درِبِنِه در ۱۲ کیلومتری شمال شرقی میمند جای گرفته و به نظر می‌رسد گسل یا شکافی‌ است که بالای آن با ریزش سنگ مسدود شده و آن را همچون غاری در آورده است که به گفته اهالی آب در تابستان نیز گاه در آن یخ می‌بندد.