روستای تاریخی و صخره ای میمنـــد شهربابک

نقاشي و حكاكي باستاني ده هزار ساله در لاشكورگوييه منطقه ميمند

keacheh — Sun, 06 Sep 2009 09:04:04 GMT

دانشجويان كرماني از روستای تاریخی ميمند بازديد مي‌كنند.

keacheh — Tue, 28 Apr 2009 07:56:18 GMT

به گزارش خبرگزاري فارس از كرمان، محمد ثابتي دبير كانون گردشگري دانشگاه شهيد باهنر كرمان در جمع خبرنگاران با اشاره به برنامه‌هاي اين كانون در هفتمين جشنواره فرهنگ و هنر دانشگاه اظهار داشت: دانشجويان پسر دانشگاه شهید باهنر کرمان در يک اردوي يک روزه از منطقه گردشگري ميمند شهربابک بازديد به عمل مي‌آورند. وي افزود: این اردو روز پنج‌شنبه دهم ارديبهشت ماه برگزار مي‌شود.

معماري ايلياتي

keacheh — Wed, 15 Apr 2009 07:56:18 GMT

زندگي ايلياتي مردم ميمند باعث ايجاد معماري خاصي در منطقه نيمه بياباني دامنهْ روستا شده است كه جواب گوي نيازهاي آنهادر بيابان مي باشد.كه در اينجا به بررسي نمونه هايي از آن ميپردازيم.

آغل

به مجموعهْ زيستگاه چادر نشينان اعم از محل زيستن دامها و صاحبان دام و ديگر متعلقات مربوطه، آغل ميگويند. آنچه كه در آغال ثابت است عبارت است از: آغل گوسفندان، خانه هاي ساخته شده از چوب وسنگ، كوزها و برخي طويله ها و آن چيزي كه پس از هر كوچ به اين مجموعه افزون مي گردد، چادرها و كپرها يا سايه بان هايي است كه مردم در جلو اطاق هاي خود براي ايجاد فضايي بزرگتر و آزاد تر برپا مي سازند.

طرز ساخت آغل و خانه هاي ايلياتي

ابتدا از روي زمين ديواري سنگي بدون ملات به ارتفاع ۱۰۰ ـ ۷۰ سانتي متر بنا مي كنند. سپس ته چوبها كه معمولا اين چوبها تنه و شاخهْ درختاني مثل سنجد، بادام ،بنه و بيد مي باشند را روي اين ديوار سنگي قرار مي دهند و از دو طرف ديوار به صورت چفت و بست، سرهاي اين چوبها را بهم متصل مي سازند. و يک شبكه چوبي شبيه داربست انگور بوجود مي آورند. روي اين چوبها را با بوته هاي جاز و چمزو مي پوشانند و روي اين بوته ها يک لايه گل مي ريزند. جنس خاک گل بيشتر رسي مي باشد. گل را با پشت بيل خوب ميكوبند تا سطح آن كاملاً صاف شده و آب باران را به راحتي از روي خود عبور دهد. اسكلت بندي اتاق ها همانند آغل مي باشد اما در داخل اتاقها در جايي كه لازم بدانند براي استحكام بيشتر ستونهاي چوبي قرار مي دهند. در سقف اين اتاق ها سوراخي به عنوان دودكش وجود دارد كه در زير آن دودكش يا در گوشه أي از اتاق اجاق و به اصطلاح محلي "ديدون" براي پخت و پز درست مي كنند. ارتفاع اينگونه اتاق ها از مركز اتاق به 2 الي ۵/2 متر مي رسد. طرز ساخت اتاق ها و آغل از نظر اسكلت بندي و شالوده بسيار شبيه يكديگر است. با اين تفاوت كه پلان خانه ها نزديک به دايره است و يک سر چوبهاي تشكيل دهندهْ سازهْ خانه روي محيط اين دايره و سر ديگر آنها معمولاً در يک نقطه به هم ميرسد. به همين جهت شكل كلي خانه ها مخروطي به نظر ميرسد. چوبي كه براي ساخت آغل به كار مي رود توسط گله داران بطور جدا گانه فراهم مي گردد. يعني هر يک از گله داران كه بخواهند شريک آغل بشوند به سهم خويش مقداري از چوب آغل را فراهم مي آورند و در ساخت آغل هم كمک مي كنند. هر سال يک بار پشكل گوسفندان را به عنوان كود، كه مورد استفاده كشاورزان مي باشد، جمع آوری و مي فروشند و درآمد حاصل از پول كودهاي فروخته شده را به نسبت گوسفندان في مابين صاحبان آنها تقسيم مي گردد. ابعاد آغل بستگي به تعداد گوسفندان دارد و اين ابعاد به گونه ای است كه تمام گوسفندان را به راحتي در خود جاي مي دهد و ارتفاع آن به ۵/1 الي 2 متر مي رسد. براي ضدعفوني كردن اين گونه آغلها از سموم شيميايي هرگز استفاده نمي شود. بلكه هر گاه در اين آغلها يک نوع حشره اي به نام "ريشه" پيدا شود كه معمولاً هر سه يا چهار سال يک بار اتفاق مي افتد، آغل را خراب مي كنند و چوبهاي آن را در برابر آفتاب گرم تابستان قرار داده و بدين وسيله آغل را ضد عفوني مي كنند. بعد از اينكه چند روزي چوبها در مقابل آفتاب ماند دوباره همان چوبها را در ساخت آغل جديد كه در جاي اول يا جاي ديگر بنا مي شود بكار مي برند. اين كار در تابستان انجام مي گيرد. زيرا در اين فصل از سال از آغل ها هيچگونه استفاده أي نمي شود. جهت گيري فضاها در مجموعهْ آغل معمولاً به سمت شرق ميباشد. زيرا باد غالب در اين منطقه در فصل بهار از غرب به شرق است. سرعت اين باد نسبتاً زياد بوده و به همراه خود گرد و خاک زيادي دارد. بنابراين فضاها چه از نظر فرم و چه از نظر جهت گيري طوري ساخته شده اند كه باد مزاحم كمترين تاْثير را روي آنها داشته باشد. در جلوي خانه ها ي چوبي پوشيده با گلِ مخروطي شكل، با برافراشتن چوبهايي به شكل داربست و پوشاندن آنها با شاخ و برگ درختان و بوته هاي بياباني از جمله: اِسكَنبيل، جاز، تِرقو، چِمزو و... ، كپر يا سايه بان هايي ايجاد ميكنند كه عبور باد غالب بهاري از روي آنها محيطي خنک در زير آنها ايجاد ميكند. اين كپرها همچنين به عنوان فيلتر هايي كه مانع از ورود گردو خاک به داخل اتاقهاي مخروطي شكل ميشوند كاربرد دارند. برخي از ايلياتها به جاي كپر در جلوي خانه هاي خود چادري از جنس موي بز يا پشم گوسفند كه خود نيز آنرا بافته اند و اخيراً چادرهاي برزنتي كه از شهر خريداري ميكنند، بر افراشته ميكنند. تا ضمن اينكه مانعي براي ورود گرد و خاک به داخل اتاقها ايجاد كرده و از سايهْ دلپذير آن استفاده ميكنند. در مواقعي كه باران هم ميبارد نيز بتوانند از فضاي نيمه باز بيرون اتاقها استفاده كنند. شكل اين چادرها مانند سوله است كه بر روي پايه هايي چوبي قرار داده شده در وسط و كناره هاي آن استوار ميشوند و از اطراف به وسيلهْ ميخهاي فلزي بزرگ بنام "ميخ طويله"به زمين محكم مي گردند.

سال نو مبارک

keacheh — Sat, 21 Mar 2009 04:02:18 GMT

نمايي زيبا از ميمند كهن

keacheh — Wed, 04 Feb 2009 12:18:18 GMT

عكس هوايي ميمند سال 1361

keacheh — Wed, 04 Feb 2009 12:16:45 GMT

زندگي در مرحلهْ ايلياتي (عشايري)

keacheh — Sat, 31 Jan 2009 12:39:18 GMT

آنچه را كه در اين بخش مي خوانيد شرحي است در چگونگي افعال دامداران روستاي ميمند. اين مطالب چكيده سخنان دامداران و چادر نشينان ميمندي مي باشد. از بيست و پنجم بهمن گوسفندان شروع به زائيدن مي كنند. زاد و ولد دامها تا حدود پانزدهم اسفند ماه به طول مي انجامد. به اين مدت سرِ زِه مي گويند. بعد از اين كه بزغاله ها و بره ها ( خِلِمه ها) بدنيا آمدند به مدت پانزده روز يعني تا زماني كه علف خوار شوند احتياج به مراقبت شبانه روزي دارند. به همين منظور فضائي براي زندگي آنها در نظر گرفته مي شود كه به آن كوُز ميگويند. طرز ساخت كوزها بدين تر تيب است كه ابتدا دو گودال به عمق 80 و به قطر 220 سانتي متر ( بر حسب تعداد بز غاله ها و بره ها ابعاد فرق ميكند) در زمين حفر مي كنند. به گونه أي كه دو چاله بر هم مماس باشد سپس از نقطهْ تماس از كف چاله دربي به ابعاد ۵۰ × ۴۵ سانتي متر بعنوان راهي ارتباطي بين دو چاله باقي مي گذارند. چون محلي كه كوز ساخته مي شود معمولاً ريگزار است دور چاله ها را يک رديف سنگ مي چينند تا ريگ و خاک به داخل چالهْ كوز ريزش نكند. كوز را از سطح زمين (بالاي چاله ) با چوبهايي كه به صورت مخروطي يک سر آنها بر روي محيط دايره أيِ بالاي چالهْ كوز قرار گرفته و سر ديگر آنها در هم كلاف شده اند، مي پوشانند. روي چوبها را با بوته هاي خودروي بيابان از جمله جاز ، چِمزُو و تِرقوُ پوشانده و روي اين بوته ها را با گِل، اندود مي كنند تا در هنگام بارندگي آب به درون كوز نفوذ نكند و هنگام سرما درون كوز گرم باشد. در بالاي چاله ها روي سطح زمين در قسمت مخروطي شكل كوز دربي به ابعاد ۵۰ × ۴۵ سانتي متر باقي مي گذارند تا از اين راه بزغاله ها و بره ها و در موقع لزوم صاحب آنها نيز بتواند داخل كوز گردد. بزغاله ها و بره ها مدت پانزده روز پس از تولد را شبانه روز در اين كوزها مي گذرانند. اما در روز براي مدت كوتاهي براي شير خوردن بيرون آورده مي شوند. براي اينكه زير دست و پاي خِلِمه ها كثيف نشود، كف كوز ها را با بوته هاي چمزو، فرش كرده و هر هفته چمزو ها را عوض مي كنند. با اين كار ادرار كره ها و بره ها باعث كثيف شدن كوزها نمي شود. برخي از گوسفندان پس از زايش مانع از شير خوردن بره هايشان مي شوندكه در اصطلاح محلي به اين عمل" ناوَرداري" گويند.چون برخي از گوسفندان در هنگام چرا در شب يا روز زايمان مي كنند و براي عقب نماندن از گله مجبورند بلافاصله بعد از زايمان به راه خود ادامه دهند و فرصت اينكه كره يا بره خود را پاک كنند و به آنها شير بدهند را پيدا نمي كنند احتمالاً فرزند خويش را فراموش كرده و از شير دادن به آنها سر باز مي زنند كه اين ناورداري در مورد ميش ها شديدتر است تا بزها. براي اينكه گوسفندان ناوردار به بره يا كره خود شان عادت كنند و به آنها شير بدهند گله داران متوسل به ترفند هاي گوناگوني مي شوند. مثلاً بز ناوردار را به جائي مي بندند و كره اش را كنارش ميگذارند و پس از مدتي كه كره شير خورد مادرش به او عادت مي كند و از آن موقع به بعد خود بز به كره اش شير مي دهد. اما اين حيله در مورد ميش ها كارايي ندارد زيرا موقعي كه ميش ناوردار را ببندند با پريدن به اين طرف و آن طرف مانع از شير خوردن بره اش مي گردد بدين جهت چاله أي درست به ابعاد بدن ميش در زمين حفر مي كنند كه براي آن نام زندان را در نظر گرفته اند. اين زندان به گونه أي است كه امكان هرگونه حركت را از ميش ميگيرد. بره را كه كوچک است و براحتي مي تواند در زير دست و پاي ميش حركت كند ، درون زندان مي اندازند و تا زماني كه ميش به بره اش عادت نكرده است او را از زندان بيرون نمي آورند. اين كار را معمولاً در شب هنگام انجام مي دهند. يعني در آغاز شب ميش و بره اش را در زندان مي اندازند و براي مصونيت از سرما پارچه أي روي زندان قرار مي دهند. ميش و بره اش تا صبح در زندان مي مانندكه پس از اين مدت معمولاً ميش به بره اش عادت مي كند اين ترفند در مورد بزهايي كه خيلي ناوردارند هم كارايي دارد.بعد از مدت پانزده روز كه خلمه ها علف خوار شدند. فردي به نام "خلمه چران" آنها را روزانه به چرا مي برد. اين كار هر روز صبح از ساعت ۶ الي 11 و موعدي كه علف زيادتر باشد تا 12 ظهر به طول مي انجامد. و به محض برگشت ، خلمه ها را به مادرشان ملحق مي سازند. پس از اتمام عمل شير دادن ، تمام گله را دور هم جمع كرده و بر حسب عادت كره هاو بره ها( خلمه ها) براحتي از مادرشان جدا مي شوند. و دوباره خلمه هارا خلمه چران و گوسفندان را چوپان به چرا مي برند .اين كار بمدت ۶0 الي 70 روز بعد از عيد ادامه دارد. بعد از اين مدت خلمه ها را براي هميشه از مادرشان جدا مي كنند. و چراي خلمه ها شبانه روزي مي گردد. از اين مدت به بعد ممكن است گوسفندان براي دو دفعه در روز دوشيده شوند.

آبادیهای میمند

keacheh — Sat, 03 Jan 2009 09:44:18 GMT

آبادی‌ها، محل کوچ سوم در تابستان است. حدود ۳۵ پارچه آبادی (دهات) در میان دره‌های سرسبز، در کنار باغات و مزارع هریک از ۲ تا ۲۸ خانوار را در خود جای می‌دهند. از محصولات باغات می‌توان به گردو، بادام، سنجد، به، اَنار، کلکویی (زالزالک)، توت، هُرمو (گلابی)، انگور، شاتوت، هَلی‌سیا (آلوسیاه) و… اشاره کرد. برگ این درختان، به ویژه سنجد و گردو و گاه انگور و همچنین تایی(تاویق) و تلخه‌بید را، در پاییز برای مصرف دام باز می‌کنند. امروزه مزارع فعال نیز، به دلایلی، همچون کم آبی و حمله گرازها، بسیار کاهش یافته‌اند. اقامتگاه اهالی در اینجا، کَپَر و گُمبه است. راه گمبه از کپر است. دیواره آن سنگچین مدوری به ارتفاع حدود قد انسان است و پوشش مخروطی آن از تیر چوبی و سرشاخه و گاه خاک است. چنان‌که گمبه را به دلیل سختی بستر، نتوانند درون زمین پایین ببرند و یا قطر دایره آن زیاد باشد، از ستونی چوبی، به نام چِل‌مرد، که بارِ راس سقف مخروطی آن را تحمل می‌نماید بهره می‌برند. پوشش کامل‌تر گمبه، پناه بهتری برای روزهای بارانی و سرد اوایل پاییز پدید می‌آورد و نیز، جا‌یگاه مناسبی برای اسباب زندگی است. پرواربند یا کوزاردون یا کُت‌پرواری (کُت = سوراخ، حفره)، نیز کنار کپر است و آخور، ایندو را تا حدی، به شکل نیمه‌باز، از یکدیگر جدا می‌کند. پَزدان، پستو و یا پرواربندی است محفوظ‌تر، که در کنار گمبه ساخته می‌شود. مشکدان، همانند کپر کوچکی است که سازه و جریان هوا برای نگهداری مشک او ( مشک آب)، مشک اسپار (دوغ جوشانده یا مایه کشک بی آنکه در آفتاب خشکش کنند؛ که با ادویه می‌آمیزند و از خوراک‌های پایه میمندی‌هاست) و دوغدون ( مشک نگهداری دوغ و ماست) تأمین می‌کند. کَهنی سه معنا دارد، یکی فلاخن، که آن را می‌بافند، دیگری کپری کوچک و قابل جابه‌جایی که با سه تیرک چوبی که سرآنها دوفاق است و هرمی را شکل میدهند، ساخته می‌شود و نیز ساخت جایگاه ساده‌ای به‌روی درخت، با جای دادن چند تیرک چوبی افقی و تکه‌ای گلیم، برای استراحت و نگهبانی از محصولات یا پهن کردن و خشک کردن فرآورده‌ها.

زمستان و میمند کهن

keacheh — Tue, 23 Dec 2008 08:12:41 GMT

روستای صخره ای میمند یکی از شگفت انگیزترین جاذبه های تاریخی و طبیعی جهان

keacheh — Fri, 05 Dec 2008 14:25:18 GMT

گروه زمین شناسی پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور گزارشی از روستای صخره ای میمند را به عنوان یکی از شگفت انگیزترین جاذبه های تاریخی و طبیعی جهان تهیه کرده است. به گزارش باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران "ایسکانیوز"، روستای چند هزار ساله میمند هفتمین منظر فرهنگی ـ طبیعی و تاریخی جهان است که جایزه مرکوری "جایزه ای که از سوی دولت یونان و با همکاری مجامع فرهنگی بین المللی مانند یونسکو و ایکوموس «شورای حفاظت از بناها و محوطه های تاریخی» به آثاری که دارای شرایط و ضوابط فرهنگی، طبیعی و تاریخی منحصربه فرد باشند اهدا می شود" را دریافت کرده است. این گزارش جزییاتی در مورد روستای میمند، معماری صخره ای، موقعیت جغرافیایی میمند همچون خانه های روستا، قدمت، پیشینه تاریخی، کشاورزی، دامداری و صنایع دستی، خصوصیات طبیعی روستا مانند آب ها و رودخانه ها، کوه ها، آب و هوا و پوشش گیاهی و جانوری منطقه، روستاهای اطراف میمند، زمین شناسی، آثار باستانی و تاریخی آن از جمله کنده نگاری های روستا، بناهای تاریخی آتشکده و... ارایه شده است.
روستای میمند که در 38 کیلومتری شهرستان شهربابک در استان کرمان قراردارد، در مهر ماه 138۵ به عنوان روستای نمونه ملی گردشگری معرفی شد و تنها روستای تاریخی جهان است که هنوز روابط سنتی زندگی در آن جریان دارد.